Ik ben een ietsist. Een gelover in luilekkerland. Ik geloof dat er wel ‘iets’ meer is tussen hemel en aarde, maar doe er verder niets mee. Ik geloof iedere dag wat anders en verander mijn geloof zoals mij dat het beste uitkomt. En met mij zijn er velen die zo geloven. Er zijn echter maar weinig ietsisten die er voor uitkomen. Sinds ik in 2004 een lezing gaf over ietsisme, krijg ik veel vragen over mijn invulling hieraan. Zo ook van Open Deur. Vandaar in dit artikel mijn geloofsbelijdenis. Niet om u als lezer te overtuigen, maar om u een kijkje te laten nemen in de keuken van een rasechte ietsist.
De ietsist: een irritante gelover?
Het eerste kenmerk van mijn geloof als ietsist is dat ik geloof dat er ‘iets’ meer moet zijn. Dat iets is echter ongedefinieerd. Het kan constant aangepast worden. Sterker nog: mijn ietsisme onderscheidt zich van andere geloven doordat ik mijn geloof steeds aanpas aan mijn leven, en niet mijn leven aan mijn geloof. Ik heb geen dogma’s over goed en kwaad en ik volg geen tien geboden. Een ietsist als ik ‘shopt’ gewoon wat rond en pikt overal zijn wijsheden vandaan: van diverse geloven, van de wetenschap, van internet, van vrienden, uit de krant, de Libelle…
Het ietsisme is verder een eenzaam geloof. Ik ga niet naar de kerk en vier geen feestdagen. Ik ben niet uit op bekering van anderen, maar leef mijn eigen leven en heb verder geen religieuze dilemma’s of worstelingen. Ik heb geen neigingen mijzelf in een heilige oorlog op te blazen, kom op zondagochtend niet langs uw deur en voer geen discussies over welke kerk nu de ‘ware leer’ aanhangt. Een heerlijk ontspannen geloof, kan ik vertellen!
Hoe ontspannend ook, intellectueel Nederland zit er maar mee in zijn maag. Er is veel kritiek op mijn geloof. Atheïst Ronald Plasterk (columnist voor de Volkskrant) vindt het maar een ‘irritant’ geloof. Journalist Ralf Bodelier , vindt dat ietsisten het er maar met een ‘Jan tje van Leiden’ vanaf maken. Domweg verklaren dat er ‘iets’ meer is, maar dat verder niet onderbouwen: schande! Ietsisten zijn domme en gemakzuchtige mensen.
Rudy Kousbroek riep in een artikel zelfs: ‘weg met het ietsisme!’. Hij vindt het maar ‘half werk’. Net zoals je niet een beetje zwanger of een beetje vegetariër kan zijn, kan je ook niet een beetje gelovig zijn. God is er, of hij is er niet. Vreemd argument trouwens: soms ben ik wel een beetje verliefd, of een beetje dronken. Waarom zou ik dan niet een beetje kunnen geloven?
Thijs Wöltgens neemt het als eenling op voor de ietsisten: die ietsisten zijn in elk geval weer zoekend naar ‘iets’. Ze wijzen het niet af, en blijven bezig met religie. Couwenberg lijkt zich dezelfde mening toegedaan. Ietsisten zijn positief. Waar atheïsten blijven hangen in ‘of-of’-denken (‘óf er is een God, óf er is niets’), durven ietsisten voor de ‘en-en’-optie te kiezen. Dat daar geen logische verklaring voor is, steekt veel wetenschappers natuurlijk wel. Hoe kun je nou iets onderbouwen dat op niets is gefundeerd?
De ietsist: Leve het luilekkerland!
Wat mij betreft raakt dit weer de kern van mijn eigen geloof. Toen ik vorig jaar met mijn toenmalige vriendin door het Warandebos in Tilburg liep, begon het stevig te regenen. Romantisch liepen we toen onder de paraplu. Dat mondde uit in een stevige zoenpartij, waarna het ineens ophield met regenen. De zon verscheen achter de wolken en straalde op ons neer. We voelden ons door ‘iets’ bevestigd in onze liefde. Is dat dan het bewijs dat er ‘iets’ meer is? Nee, natuurlijk niet. Die zon is meteorologisch gezien prima verklaarbaar, de relatie is alweer bijna een jaar uit, en dat gevoel kwam natuurlijk vooral vanuit onszelf. Dat was dus helemaal niet ‘iets’. We voelden ons daar gewoon lekker bij. We wilden dat gewoon zelf voelen!
“Als je dat zegt, betekent dat logisch beredeneerd dat je dus niet meer kunt volhouden dat er ‘iets’ is”, merkte filosoof Herman de Regt in het gesprek dat volgde op een lezing die ik gaf over ietsisme terecht op. Hij heeft groot gelijk. Ik viel ter plaatse van mijn geloof. Ik kan het niet onderbouwen, en merkte later dat ik dat ook helemaal niet wil. Ik ben inderdaad gemakzuchtig, trek conclusies op basis van ongetoetste premissen en dat is eigenlijk een doodzonde. Het is niet te bewijzen, en daarmee zou ik mij moeten scharen onder de agnosten: de stroming die stelt dat ze wel moet twijfelen, omdat er zowel voor het ‘iets’ (gelovigen) als voor het ‘niets’ (atheïsten) geen bewijzen zijn.
Maar dat wil ik helemaal niet. Ik wil graag geloven dat er iets is. Dat voelt goed. Ietsisme is voor mij de bril die ik heb opgezet en waarmee ik me prettig voel in de wereld. Ik zoek steeds een grens op waar ik me gelukkig bij voel. En die grens zelf, daar gaat het om. De grens die me laat voelen dat ik leef. Die grens legt mij uit wie ik ben en ik verander de grens en de grens verandert mij. Dat iets, dat ben ik blijkbaar zelf. Dat is toch ook iets?
Ietsist doet ook aan bidden, evangeliseren en kerkdiensten
Val je van je geloof of noem je jezelf atheïst, maar geloof je wel dat er ‘iets’ is, dan val je waarschijnlijk onder de noemer: ietsist. Het hilarische tv-programma Koefnoen legt de vinger op de zere plek en laat op prachtige wijze zien hoe het ietsisme een nieuwe vorm van religie kan worden. Hoewel ietwat gechargeerd, mag het punt duidelijk zijn. Wanneer zal de eerste ietsist een kerkgebouw betrekken?
Geen opmerkingen:
Een reactie posten