Mens en natuur: Wereldgodsdiensten

Boeddhisme

Boeddhisten wordt daarom aangeraden om met de natuur heel respectvol en voorzichtig om te gaan. Milieuvervuiling of op een andere manier schade toebrengen aan de natuur gaat in tegen de aard van het boeddhisme. De natuur is alles wat groeit en bloeit. De natuur wordt vaak gebruikt om moeilijke dingen uit te leggen. Kijk maar eens naar de lotusbloem: hij groeit vanuit de modder als een prachtige bloem naar het licht.

Christendom

De natuur is in het christendom belangrijk. De natuur was namelijk een onderdeel van de schepping van God. De mens werd als laatste geschapen en heeft de taak gekregen deze schepping goed te onderhouden.

Volgens de Bijbel is de natuur ondergeschikt aan de mens: de mens heeft de verantwoordelijkheid over de natuur en de dieren.
Dit betekent niet dat de mens alles mag vernietigen. God is eigenaar van de natuur, maar de mens moet er voor zorgen. De mens is geen eigenaar van de aarde en hij mag de aarde niet uitbuiten. Hij moet er goed voor zorgen, omdat er na hem ook weer mensen komen. Daarom wordt er in het christendom gezegd dat de mens de aarde niet bezit maar heeft geleend van God.

“De Heer nam de mens en plaatste hem in de hof van Eden (= paradijs) om die te bewerken en te bewaren."

Misschien is de natuur nog wel veel meer. Veel christenen zien in de natuur het bewijs voor het bestaan van God. Zoiets moois als de natuur kan niet zijn ontstaan vanuit een oerknal. Daar moet een schepper aan te pas zijn gekomen.

Hindoeïsme

Het hindoeïsme kent ook niet één heilig boek, maar een heleboel heilige boeken. De oudste heilige boeken ter wereld zijn de Veda's. Er staan geen wetten of regels in, maar teksten over onder meer God, wiskunde, geneeskunde, het heelal, de natuur en hoe je goed moet leven. De Veda's zijn ontstaan tussen 1500 en 500 v.Chr. Het hindoeïsme kent vele goden, die volgens sommigen terug te voeren zijn op het bestaan van één god. Andere hindoes geloven helemaal niet in een god. Je hebt dus hindoes in soorten en maten.

Maar wat alle hindoes bindt, is de manier waarop ze tegen de natuur aankijken. Hindoes geloven in het goddelijke in alle levende wezens en hebben daarom groot respect voor de natuur. Sommige hindoes geloven bovendien dat de natuur een ziel kan hebben. Vooral oude bomen, bergen, grotten en bronnen zijn volgens hen geliefde woonplaatsen van de geesten.
Hindoes geloven dat je andere wezens geen pijn mag doen. Ook niet om zelf aan voedsel te komen. Ze eten dus geen vlees. De hindoes kozen een dier als respect voor de natuur: de koe. Koeien zijn voor hindoes zelfs heilige dieren!

Twee andere elementen van het hindoeïsme zijn ook belangrijk voor de omgang met de natuur. De Ahinsaleer is de leer van de geweldloosheid. Hindoes mogen geen geweld gebruiken. Deze geweldloosheid draagt ook bij tot respect voor de dieren, planten, natuur, milieu enz.

Volgens het hindoeïsme is het de plicht van ieder mens om altijd bezig te zijn met het verrichten van goede, eerlijke en oprechte daden. Van die goede daden profiteren andere mensen, dieren, planten en het milieu.

Tot slot enkele regels uit de Veda’s: 

• Je mag geen bomen vernielen. (Rig Veda Samhita vi-48-17)
• Planten zijn moeders en godinnen. (Rig Veda Samhita x-97-4)
• Bomen zijn ons thuis. (Rig Veda Samhita x-97-5)
• Planten en meren zijn schatten voor latere generaties. (Rig Veda Samhita vii-70-4)

Jodendom

Islam

Het Turkse Tema maakt Turken bewust van de noodzaak om erosie te bestrijden. Het wegspoelen van vruchtbare grond is in 90 procent van het land een probleem. De noodzaak van natuurbescherming kwam hier later bij. Tema beroept zich op het heilige boek van de islam: de Koran.

Tema groeide vanaf 1992 uit tot een organisatie met 250.000 leden. De oprichter gaat nu in Turkije door het leven als ’Vader Aarde’. Tema heeft ook een Nederlandse afdeling: Tema-nl. Veel moslims in Nederland hebben niet veel met de natuur. Afgezien van een barbecue of picknick in het stadspark komen ze het bos en de polder niet in.
Directeur Serdar Köker van Tema-nl wil moslims in Nederland overtuigen van het belang van de natuur. “Er zijn talloze soera’s* in de Koran die getuigen van het belang van andere levende wezens”, zegt Köker, zelf afgestudeerd mijnbouwkundige in Delft. “Een soera beschrijft dat alle planten en bomen de eer van Allah zingen. Een goede moslim gedraagt zich dus ook verantwoordelijk naar zijn omgeving. Wie er voor zorgt dat medewezens uitsterven, moet in het hiernamaals verantwoording afleggen.”
Volgens Köker is de kleur van de islam groen. “Mohammed was de eerste stichter van een natuurreservaat”, zegt hij. “Hij liet een gordel van bomen planten genaamd El Gabe bij Medina, en rond Mekka stelde hij een reservaat in waar geen bomen gekapt mochten. Ook gold hier een jachtverbod. Hij stelde zelfs speciaal wachters aan om hier toezicht op te houden.”